Artetako iturburua

2 Ibilaldi osasuntsu 1 actividad programada Uraren lan iraunkorra

  • Larunbat, igande eta jaiegunetan
  • 11:00etatik 14:00etara
  • Bisita gidatuak:12:00etan eta 13:00etan
  • Herritarrentzat itxita urtarrilaren 1ean eta 6an eta abenduaren 24an, 25ean eta 31n.
  • 31172 Ultzurrun

Zentroa

Tokia

Artetako iturburua edo sorburua Ollaranen dago, Iruñetik 30 kilometrora. Andia mendiaren barnean dagoen ur geruzatik ura ateratzeko irteera naturaletako bat da, eta bertan biltzen da gutxi gorabehera 100 kilometro koadroko eremu batean erortzen den ura. Egungo paisaia kareharrizko goi ordoki batena da, mila metro inguruko batez besteko garaiera du, eta ur irteera ugari eta erliebe karstikoaren forma tipikoak ditu, adibidez, dolinak, leizeak eta lapiazak. Goiz bateko paseoan egin daitekeen eremu murriztu batean, iturburua, gatzagak eta Artazulgo zintzurra urak eta denborak harkaitzetan duten eraginaren eta ingurunerako errespetuzkoa den eran baliabideak erabiltzen dituen giza presentziaren adibideak dira.

 

Historia

XIX. mendearen amaieran, iturri eta putzuetako ura, Subitzako iturburukoa eta Arga ibaitik ateratzen zena ez zen nahikoa Iruñeko 30.000 herritarren eskaerari erantzuteko. Izan ere, Osasun Batzordeak 1995eko koleraren eragin handia estolden egoera txarrari, ur eskasiari eta higiene ezari egotzi zion. 1895ean Artetatik ura ekartzen hasteak etxebizitzetara ura iristea ekarri zuen eta hornidura arazoetarako konponbidea izan zen, garai hartako teoria higienisten ildotik. Artetako urak Iruñerria hornitzen jarraitzen du, eta, era berean, Udarbe ibaia elikatzeko eta energia hidroelektrikoa ekoizteko baliatzen da.

 

Lurpeko Uren Ingurumen Heziketarako eta Informaziorako Zentroa

Milioika urtean, euri urak mendiko kareharria pitzatu eta disolbatu du, eta barnealdera iragazi da, pitzaduren, galerien eta leizeen sare bat eratuz. Denen artean ur geruza handi bat hartzen dute. Milioika urte lehenago, itsasoa zen ingurune hau guztia. Zentroa historia geologiko luze eta konplexu horri eskainita dago. Panelek, maketek eta ikus-entzunezko muntaketa batek erraztu egiten dute ulertzea nola eratzen eta itxuratzen diren kareharriak, mendiaren eta barneko ur geruzaren bilakaera zein izan den, eta Olloko diapiroaren eta Artetako iturburuaren jatorria zein izan den.

Ibilaldiak

Artetako gatzagak

2,3 Km

Ordu 1:15

Edertasun natural handiko inguru batean, paseo labur eta lasaia da, garai bateko eta egun zati batean lehengoratu diren Artetako gatzagetara eramango gaituena, Ollaranen.

Iturburua - Arteta - Ultzurrun

6,2 Km

2 ordu
Ordu 1

Olloibarko bazterrik ederrenetako batean egiten da zirkuitu hau, Udarbe ibaiaren buruan. Ura, basoak eta alorrak nagusi dira Artetako iturburuaren inguruko paisaia bikain honetan. Artetako iturburua gure eskualdea urez hornitzeko iturri nagusietako bat da.

Jarduera programatu

Ekitaldia

ARTETAKO ANIMALIEN ETA LANDAREEN ERROLDA EGINGO DUGU_2019_PENDIENTE CONFIRMAR FECHAS Y PROGRAMACIÓN

Esperientzia ezin hobeaz, adin guztietako hartzaileentzako txango bakan eta berezia eginez

Hurrengo eguneanLarunbata 18 de Maiatza
  • Larunbat, igande eta jaiegunetan
  • 11:00etatik 14:00etara
  • Bisita gidatuak:12:00etan eta 13:00etan
  • Herritarrentzat itxita urtarrilaren 1ean eta 6an eta abenduaren 24an, 25ean eta 31n.
  • 31172 Ultzurrun