Iruñerriko Ibai Parkea

Para ver el contenido completo de las tablas, desplácelas horizontalmente.

2014an, parkea garbitzeko ezarrita dagoen irizpideari eutsi zaio, eta, horrenbestez, jardun berezia egin da ekain, uztail eta abuztuko igandeetan. Hain zuzen ere, lan horien artean sartzen dira asteburuetan irekita egoten diren zerbitzuak garbitzea.

Basartea enpresaren segurtasun txostenean egindako oharren arabera eta bai mantentze-lanetako taldeak egindakoen arabera, segurtasunari eusteko, zuhaitzak ipurditik moztu ziren Zizur Nagusian eta Arren. 

Zoladurari eusteko eta hori zaintzeko bi lan egin dira: bata Arletako Jaurerriaren inguruan eta bestea Uharteko Foro Europeo eraikinaren inguruan. Funtsean, hondatuta zeuden zatiak kendu ziren eta osorik ordezkatu.

Era berean, Arreko sifoira iristeko bidean –Txindelapeko bidexkarekin lotzen dena– ere hormigoia bota da, oso hondatuta baitzegoen. Horren antzeko lanak egin dira Berroara Itaroatik iristeko bidean.

Nabarmendu behar da, oro har, ibai parkeko jolas eremuetako zerbitzuak hobetzen joan garela: erretegi gehiago kokatu dira, piknika egiteko mahaiak, zakarrontziak... denborarekin ikusi ditugun premien arabera.

Horren adibide da Orikaingo haur jokoen eremu berria sortu izana. Altzariak handitu dira eta hornidura ezarri da, bost iturri gehiago jarrita, Eusako eremuaren eta Orikaingo hondartzaren artean. Hartara,inguru horretara joan ohi diren herritarrek harrera bikaina egin diete lan horiei. Horrez gain, atseden hartzeko eremu berria sortu da Orikaingo baratzeen inguruan dagoen makaldian.

Zenbait konponketa lan txiki egin ondotik, azkenean, Uharteko tirolinaren egitura nagusia berritu zen. Udaberrian, jolasteko elementu guztiak zaharberritu ziren: lehenbizi lizatu egin ziren eta ondoren margotu.

Parkeko argiei dagokienez, argiteria handitu da bi zatitan: Intxaurditik Belosoko zubiraino doan zatian, eta Eultzako eremutik oinzubi berrirainoko loturaraino doanean.

Ibai parkeko erabilerak arautzen dituen ordenantza 2013an onartu ondoren -parkea eratzen duten udalerriekin elkarlanean egindakoa-, 2014an, berariazko seinaleak kokatu ziren txirrindularientzat. Helburua izan zen bizikleta gainean ibiltzen diren erabiltzaileek kontzientzia hartzea abiadura moteltzeko eta kontuan izateko lehentasuna oinezkoek dutela.

2013an bi uraldi izan ziren: bata urtarrilaren 16an eta bestea, askoz ere handiagoa, ekainaren 9an. Azken horrek kalte handiak eta ugari eragin zituen parkean, eta urtean zehar konpondu ziren, nagusiki, hesiak, barandak eta altzariak jarrita eta garbiketa nagusiak eginda. Lan garrantzitsuenak (ibai ertzeko ezpondak) 2013an aztertu ziren eta aurrekontuetan sartu, eta, hartara, 2014ko udazkenean egin ziren, egokiak ziren baimenak eskuratu ondoren. Lan horiek izan dira bioingeniaritzako teknikak aplikatzea Ugarrandiako eta Dorraburuko presako ezpondak (Uharte) eta Soto Txikikoak (Sorauren) berrezartzeko.

Aipatu beharreko beste esku-hartze batzuk izan dira ibai parkea handitu den zati berrian landatu diren zuhaitzak (lau kilometro) eta bai landatze txikiak eta adarrak berrezartzea Burlatako ur biltegiaren ondoan. 

Beste alde batetik, gogora ekarri behar da 2013aren amaieran ibai parkea handitzeko lanak hasi zirela, Arga Beherea izeneko zatian, eta 2014aren amaieran bukatu zirela. Handitzeko lanen ondorioz, lau kilometro gehiago ditu parkeak. Eultzako eremuan, Barañainen, oinzubi bat kokatu da, Arga ibaiaren eskuineko ertzetik Arazuriraino iristeko, Zubi Aundi izenekoraino. Handitzeko lan hauetan erakunde hauek parte hartu dute: Nekazaritza eta Ingurumen Ministerioa, Arazuri-Oltzako kontzejua, Volkswagen Navarra, VAESA, ADIF eta Iruñerriko Mankomunitatea.

Ekintza esanguratsuenak

Urte hidrologiko historikoa

Nabarmendu beharreko gertakari gisa adierazi behar da 2013a urterik euritsuena izan zela Nafarroan 1880az geroztik (AEMET Estatuko Meteorologia Agentziak urte erabat euritsutzat jo zuen), Iruñeko behatokian 1.255 litro metro koadroko erregistratu baitziren. Logikoki, horrek ekarri zuen eskualdeko ibaien ur emaria erabat handia izatea eta bi uholde izatea (urtarrilaren 15ean eta 16an, eta ekainaren 9an). Azken uholde hori nabarmendu behar da, batez ere, Atarrabian eta Burlatan eragin zituen kalteengatik.

Iruñerriko Ibai Parkeko Ordenantza onartzea

Urtearen lehen seihilekoan, Iruñerriko ibai parkearen esparruko toki erakundeekin lankidetzan, ordenantza bat idatzi zen parkeko erabilerak eta jarduerak arautzeko. Gero, Batzar Nagusiak urriaren 29an egin zuen saioan, onartu egin zen. Jendaurrean egoteko eta alegazioak aurkezteko aldiaren ondotik, behin betiko onartu zen abenduaren 19ko saioan.
2014an ezarri egingo da: txirrindularien lastertasuna mugatzeko seinaleak, ibilgailuen kontrola...

Iruñerriko Ibai Parkea handitzeko udalez gaindiko plan sektorialaren testu eraberrituko araudia argitaratzea

2010eko martxoaren 29ko Nafarroako Gobernuaren akordioaren bidez, Iruñerriko Ibai Parkea handitzeko udalez gaindiko plan sektoriala onartu zen. Alegazioak egiteko aldian jasotako zuzenketak, eta bai Ingurumen Eragineko Aitorpenetik eratorritakoak ere, kontuan hartu eta gero, testu eraberritua onetsi zen, bai eta Lurralde Antolamenduko, Mugikortasuneko eta Etxebizitzako zuzendari nagusiaren otsailaren 26ko 489/2013 Erabakiaren bidezko araudia ere.
Onartzea dela eta, ondorio hau atera daiteke: alde batera utzirik handitzeko lanak denbora epe luze batean egitea, une honetan onartutako hirigintza planeamenduak eskualdeko ibaien ertzak babesten ditu, eta, horrenbestez, ez du uzten udalez gaindiko plan sektorialaren barnean dauden ibaien zatietan eraikitzea eta horiek okupatzea.

Ibai parkea handitzeko lanak hastea

Udalez gaindiko plan sektorialaren babesaren pean, urrian handitzeko lanak hasi ziren Arga Beherea zatian, Barañain-Arazuri tartean, baldintza hauetan:
-    I. fasea (0,00-0,740 km)
Aurrekontua: 286.286,47 euro, gehi BEZa. Ministerioak finantzatua
-    II. fasea (0,740-2,760 km)
Aurrekontua: 126.654,92 euro, gehi BEZa. Iruñerriko Mankomunitateak finantzatua
Aurreikusita dagoenaren arabera, 2014an parkearen zati hau amaituta geldituko da, eta, hortaz, parkea Oltza Zendeako udalerri horretaraino iritsiko da.

Nazio Batuen lehiaketa, praktika onei buruz

‘Ibai Parkea, ardatz iraunkor bat bizikidetzarako Iruñerrian’ praktika, praktika onen Dubaiko Nazioarteko Sariketan aurkeztu zen, bizi-baldintzak hobetzeko praktika onen arloan (NBE-Habitat). Hain zuzen, GOOD PRACTICE sari ohoregarria eskuratu zuen.

Alderdi tekniko nabarmenak

Basartea enpresak egindako ikuskatze txostenaren arabera, segurtasunerako, inausketak egin ziren Zizur Nagusian.

Urte osoan, eta Nafarroako Gobernuaren Lurralde Aberastasuneko Departamentuarekin koordinatuta, Esteribarren eta Uharten ibai parkeko lursailak katastroan sartzeko lanak egin ziren. Une honetan, Esteribarko katastro publikoa dago, egindako aldaketekin.

Urte osoan, eta Nafarroako Gobernuaren Lurralde Aberastasuneko Departamentuarekin koordinatuta, Esteribarren eta Uharten ibai parkeko lursailak katastroan sartzeko lanak egin ziren. Une honetan, Esteribarko katastro publikoa dago, egindako aldaketekin.

Alderdi sozial nabarmenak

Parkeko jolas eremuetan ekitaldiak egin ziren. Garrantzitsuenak hauek izan ziren: Rocíoren jaia Barañainen (ekainaren 9an), Ezkabarte Ibarreko festa (ekainaren 22an eta 23an), Auzolan Eguna Atarrabian (ekainaren 1ean) eta Auzolan Eguna Burlatan (ekainaren 29an).

Urte osoan, hainbat jarduera egin ziren dinamizatzeko parkean eta parte-hartzea hau izan zen:

Atarrabiako Pilategia:
  • Bisitariak, oro har: 4.978
  • 8 erakusketa (3.329 parte-hartzaile)
  • Jarduera 1
  • Bisitari gidatuak: 2.422
San Andres Errota:
  • Bisitariak, oro har: 5.551
  • Bisitari gidatuak: 1.492
  • 2 erakusketa (gutxi gorabehera 2.100)
  • 12 jarduera (3.003 parte-hartzaile)
  • 4 ekitaldi
Heziketa programa (8.785 parte-hartzaile)
Taldeen bisitak (9.245 lagun)

2013an egindako lanak

  • Rebutozarren argiteria jartzea - II. fasea (Uharte)
  • Intxaurdian argiteria jartzea (Burlata)
  • Argiak ordezkatzea Biltegiaren eta Pilategiaren artean (Atarrabia)
  • Artadiburuko Erdi Aroko zubia berritzea (Uharte-Arga ibaia)
  • Erdi Aroko zubia berritzea-I Nazionala Arre (Ezkabarte-Ultzama ibaia)
  • Bidea desbideratzea Burlatako ur biltegian
  • Jolas eremua sortzea Orikaingo hondartzan (Ezkabarte)